راهکارهای مبارزه با بدحجابی

راهکارهای مقابله با بی حجابی به صورت کلی جامعه شناسان در برخورد با ناهنجاری های رفتاری در سطح جامعه دو راهکار مهم رشد و توسعه فرهنگی و برخورد های قانونی را مطرح می کنند. 
در بخش اول می توان به شاخص های کار فرهنگی اشاره کرد: 
 الف: اطلاع رسانی و آگاهی زنان و مردان به جد می توان گفت در بسیاری موارد بی حجابی ریشه در عدم آگاهی فرد دارد که گاهی با یک تلنگر متوجه عواقب آن شده و با میل و رغبت آنرا می پذیرد. 
در عرصه فرهنگی مهم ترین بخش های جامعه عبارتند از رسانه های گروهی، صدا و سیما، مطبوعات، نشریات ، سخنوران ، نویسندگان ، اولیاء و مربیان . نقش هنرهایی چون شعر و نقاشی و مقالات بویژه هنرهای تصویری مثل فیلم ها و سریال ها و سینماها بی بدیل است بویژه با توجه به مولفه الگو پذیری برای نسل جوان از این ابزارها. تعیین روزی بنام حجاب آن هم نه در حد شعار مثل روز 22 تیر که مردم در دفاع از حجاب اسلامی در مسجد گوهرشاد توسط عمال رضا شاه کشته شدند موثر خواهد بود.   
ب: ترویج فرهنگ غیرت و تحکیم بنیه تقوا بی تردید خانم ها با هر سلیقه شخصی و تفکری که باشند نظر و سلیقه همسر خود را ترجیح می دهند از جمله در وضع ظاهری ، اینجاست که غیرت ناموسی مردان نقش مهم خود را باز می یابد؛ در این قسمت نیز استفاده از ابزارهای تبلیغی در قسمت الف مهم و سرنوشت ساز است نقش طلاب علوم دینی در این بخش و نیز بخش الف غیر قابل انکار است.  
ج: تقویت بخش نظارتی دستگاه حاکم بر رسانه های جمعی امروزه نقش صداو سیما در تغییرات فرهنگی جامعه حتی تغییرات ارزشی از نظر دین غیر قابل انکار است. نقشی که گاهی در سایر عرصه ها مثل سیاست و اقتصاد نیز به روشنی مشهود است. گاه تبلیغات یک جنس و یک شخص چنان موجی در جامعه ایجاد می کند که از آن نمی توان به سادگی گذشت.   
د: معرفی الگوهای مناسب پوششی و رفتاری قبلا هم متذکر شدیم که انسان بخصوص نقش الگو پذیری را همواره مد نظر دارد . تشویق هم در روانشناسی آنچنان مهم است که قرآن کریم با ذکر نعمات بهشتی سعی در ایجاد انگیزه انسانها برای انجام اعمال خیر دارد. در مواردی نیز قرآن به ارائه الگوهای عملی و رفتاری انسان های شایسته می پردازد البته در این مهم یعنی الگو ها و تشویق دختران جوان بخصوص به امر حجاب باید از راهکارهای ظریف روانشناسی استفاده کرد. در بحث ارائه الگوی برتر جامعه و نهادهای مرتبط به این امر باید چنان عمل کنند که از دید افراد جامعه حجاب یک ارزش ملی و دینی و انسانی و بی حجابی یک ضد ارزش اجتماعی محسوب شود چنانکه اول انقلاب اسلامی نیز چنین بود. آموزش حجاب در مدارس و ارائه الگوهای عملی رفتاری مثل خود معلمان نقش مهمی در این رابطه دارد تعلیمات دینی بایداز حد یک کتاب فراتر رود چرا که لا اکراه فی الدین شیوه ای که خود اولیاء دین هم بکار بردند همین بود. وَ لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک 12 . نمونه ای از همین شیوه زیبای تبلیغی است. اسلام مهم ترین الگوی عملی حجاب را در شخصیت بی نظیر حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها نشان داد و به این هم بسنده نکرد و شخصیت بی نظیر حضرت زینب سلام الله علیها را در سخت ترین شرایط اجتماعی به نمایش گذاشت تا بهانه را از دست برخی بهانه جویان بگیرد. نقش خانواده ها نیز در این میان کم نظیر است. دختری که تا سن 9سالگی هیچ گونه حد و مرزی در پوشش نداشته و گاه مثل یک عروسک آرایش شده به عرصه جامعه و محافل خانوادگی کشانده می شود چگونه می تواند به یکباره این مهم را رعایت کند.  
ه: انسجام فرهنگی راه مقابله با تهاجم فرهنگی امروزه بحث تهاجم یا شبیخون یا غارت فرهنگی از بحث های مهم جامعه شناسی است که در تمام کشورها به ویژه کشور اسلامی ما مطرح است. در این بین شاید بتوان گفت کارهای فرهنگی موازی زیادی از سوی نهادهای فرهنگی صورت گرفته اما آنچه تاثیر این عملکرد ها را کم رنگ می کند و گاه از فرصت ها تهدید درست می کند عدم انسجام درونی بین این نهادها است. با سرعت سرسام آور تحولات فرهنگی و علمی و تکنولوژیک نیاز به این انسجام بیش از پیش احساس می شود. خانم بهزادپور در کتاب نقش حجاب در توسعه از زبان " کی روشه" نقل می کند :« چنانچه همبستگی متقابل میان اجزای نظام فرهنگ برقرار نباشد فرهنگ کارائی خود را از دست می دهد زیرا هر جزء در فرهنگ در عین پویا بودن باید بر سایر عناصر و امور دیگر تاثیر گذار باشد و مجموعا وحدت، نظم فرهنگی را بوجود می آورد تا بتواند همبستگی میان عناصر مادی و معنوی را بوجود آورد. گاه شده که با رشد نرم افزاری فرهنگ و عدم رشد بخش سخت افزاری به قول جامعه شناسان (مثل آقای اُکبرن) پس افتادگی فرهنگی بوجود می آید.در بحث تهاجم فرهنگی این نقاط باید مد نظر قرار گیرد: زمینه های تهاجم فرهنگی، ضعف برنامه ریزی های فرهنگی، سرعت تغییرات فرهنگی، عناصر منفی فرهنگ، راه مبارزه با تهاجم فرهنگی، بررسی علل شکاف فرهنگی، مهندسی اجتماعی، شیوه های تبلیغ فرهنگی ، اهداف و برنامه ها ، نگاه کوتاه مدت و بلند مدت.15 نکته مهم در کار فرهنگی بررسی سه لایه شناختی (معرفتی) ، عاطفی و رفتاری با هم است و پرداختن به هر لایه بدون در نظر گرفتن سایر لایه ها کاری از پیش نمی برد.   در بخش دوم یعنی برخوردهای قانونی کوتاه مدت و مقعطی دو مرحله قابل ذکر است:  الف: مرحله توصیه و تذکر: این مرحله غیر از بحث مهم نظارت، آن هم در قالب امر به معروف و نهی از منکر دینی است بلکه حاکمیت در چارچوب قانون، گروهی را طبق ضوابط مامور توصیه و تذکر این مهم می کند. این شیوه منظم دیگر نقائص برخوردهای اجتماعی و خروج از حد و مرز قانون و شریعت را نخواهد داشت و قابل پی گیری قانونی خواهد بود. البته می توان این قسمت را هم در کار فرهنگی بخش اول لحاظ کرد.  ب: برخوردهای امنیتی و پلیسی: در مواردی که یک ناهنجاری رفتاری به نظم عمومی و عفت اجتماع لطمه بزند، یا ترویج یک فکر و ایده خاص غیر اخلاقی و غیر دینی باشد، بخصوص که در قانون تعریف روشن و حد و مرز مشخص داشته باشد چاره ای جز برخوردهای فیزیکی و انضباطی نیست البته پر واضح است این راه دوم و این بخش کار در درجه دوم راهکارهای برخورد با بی حجابی قرار دارد و آنچه مهم است استفاده از راهکارهای فرهنگی است که در بخش اول کاملا به آن پرداختیم. نکته مهم در برخوردهای امنیتی پرداختن به سرچشمه ها و ریشه های اصلی این مساله است نه فقط عرصه خیابانها و جامعه، مثلا برخورد با شبکه های توزیع این مدها و بی حجابی ها ، کارگاهها و کارخانجات تولید اسباب بی حجابی و سازندگان فیلم های غیر اخلاقی و پخش کنندگان محصولات غیر اخلاقی.   روانشناسی بد حجابی . . .

 

منابع 
قرآن کریم
* طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، نشر موسسه اعلمی بیروت، 1411 ه.ق
* محمدی نیا، اسدالله ، بشهت جوانان، نشر سبط اکبر، زمستان 1379 
* مطهری ، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، انتشارات صدرا، تیر 1382، چاپ34 
* مطهری ، مرتضی، مساله حجاب، انتشارات صدرا، فروردین 1374، چاپ چهل و یک 
* اکبری –محمد رضا، حجاب در عصر ما، انتشارات پیام آزادی، 1380 چاپ اول
* حسینی ، سیدمجتبی، نگاه و پوشش(از مجموعه پرسشهای دانشجویی) ، نشر معارف، زمستان 1386 
* خرمی مشکانی، ابراهیم، چرا حجاب؟، انتشارات مرسل، اسفند 1383، چاپ اول 
* بهزادپور، سیمیندخت(فضه) ، نقش حجاب در توسعه ، نشر زعیم، 1382، چاپ اول 
*رجبی، عباس، حجاب و نقش آن در سلامت روان، نشر موسسه امام خمینی، پاییز 1385، 
*جمعی از نویسندگان ، تفسیر موضوعی، نشر معارف ، 1383 
*وثوقی، منصور و نیک خلق، علی اکبر، مبانی جامعه شناسی، انتشارات بهینه، 1386، چاپ نوزدهم. پایگاه رسا نیوز پایگاه عفاف و حجاب  بولتن نیوز 
* سعید ساداتی  کتاب «خواهرم حجاب سعادت است‏»، نوشته: محمد ابراهیم الموحد القزوینی، مترجم: یوسف آبادنی  


/ 1 نظر / 8 بازدید
ناشناس

متاسفانه عده کثیری از مردان امروز ما خود مشوق بدحجابی همسرانشان هستند